facebooktwitteryoutube
Def-i Hacetin Hükümleri
586

Def-i Hacet Yaparken Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar

1- Setr-i avret yapmak, avret yerlerini insanlardan gizlemek. Peygamber (sallallahu aleyhi vesellem) şöyle buyurmaktadır: “Helâya girdiği zaman insanoğlunun avretleri ile cinlerin gözleri arasındaki perde, kişinin “bismillah” demesidir.” [Tirmizî rivayet etmiştir]

2- Necasetin elbisesine veya bedenine bulaşmamasına özen göstermek. Şayet kendisine bir necaset bulaşmışsa, orayı yıkaması gerekir.

Bir rivayete göre Peygamber (sallallahu aleyhi vesellem) iki kabre uğramış ve şöyle buyurmuştur: “Şüphesiz ki bu ikisi azap çekiyorlar. Çektikleri azap da büyük bir şey değildir. Bu ise idrar sıçrantısına karşı korunmazdı.”[Ebu Davud rivayet etmiştir]

3- İstincâ (suyla taharetlenmek) ve İsticmâr (taşla taharetlenmek). Enes bin Malik (radiyellahu anh) anlatıyor: “Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem) helaya girerdi. Ben ve benim gibi bir çocuk su kabı ve küçük bir mızrak taşırdık. Bu su ile temizlenirdi.” [Buhari ve Muslim rivayet etmişler]

Def-i Hacet esnasında haram olan şeyler

1- Def-i hacet esnasında sahrada yüzün ya da sırtın kıbleye dönük olması. Binalarda ise efdal olan bunun terkedilmesidir.

Peygamber (sallallahu aleyhi vesellem) şöyle buyurmaktadır: “Helaya vardığınızda, küçük veya büyük abdest bozarken kıbleyi karşınıza almayın ve arkanızı da çevirmeyin, doğu veya batı tarafına yöneliniz.” [Buhari ve Muslim rivayet etmişler]

2- İnsanların yürüdükleri, gölgelendikleri ve toplandıkları yerlerde def-i hacet yapmak. Peygamber (sallallahu aleyhi vesellem) şöyle buyurmaktadır: “Lânet edilen iki şeyden sakının!” buyurdular. Ashab, “Lanet edilen iki şey nedir?” diye sordular. Peygamber (sallallahu aleyhi vesellem) de, “İnsanların yolu ve gölgelendikleri yeri helâ olarak kullanmaktır” [ Müslim rivayet etmiştir] buyurdular.

3- Yüzme havuzları gibi akmayan durgun suyun içine bevl etmek.

Peygamber (sallallahu aleyhi vesellem) şöyle buyurmaktadır: “Sizden hiçbiriniz akmayan durgun suya idrar yapıp sonra orada gusletmesin” [Buhari ve Muslim rivayet etmişler]

4- Mushafla /Kur’ân’la helaya girmek haramdır.

İnsanların yollarını terk etmek
Çölde def-i hacet

Def-i Hacet esnasında müstehab olan şeyler

1- Çölde def-i hacet esnasında insanlardan uzaklaşmak.

2- Helâya girerken “Allah’ım pislikten ve pis şeylerden sana sığınırım”[Buhari ve Muslim rivayet etmişler] denmesi.

3- Helaya sol ayakla girip sağ ayakla çıkmak.

4- Heladan çıkarken “(Allahım) beni bağışla” [Ebu Davud rivayet etmiştir] denmesi

Sağ ayakla çıkmak
Sol ayakla girmek
Durgun suda bevl etmek
Durgun suda bevl etmek, tıbben kanıtlandığı üzere bilharyaz olarak adlandırılan ve insanlarda kurtçuklar şeklinde görülen Schistosoma cinsinden bir parazit hastalığına neden olmaktadır.[Ğıyâs el-Ahmed, et-Tıbbu’n-nebevî fî dav’i’l-İlmi’l-hadîs]

Def-i Hacet sırasında mekruh olan şeyler

1- Def-i Hacet sırasında - bir zaruret olmaksızın- konuşmak veya başkalarına seslenmek.

İbn Ömer (radiyellahu anh) rivayet ettiğine göre “Bir adam, bevl etmekte olan Peygamber (sallallahu aleyhi vesellem)’e selam vermiş, fakat Peygamber ona cevap vermemiştir.” [Müslim rivayet etmiştir]

2- Çalınma korkusu vb. durumlar dışında içinde Allah-u Tealanın anıldığı bir şeyle halaya girmek .

3- Sağ elle ferce dokunmak, istinca veya isticmar yapmak. Peygamber (sallallahu aleyhi vesellem) şöyle buyurmaktadır: “İçinizden hiç bir kimse bevlini yaparken sağ eli ile erkeklik uzvunu tutmasın ve tuvalette sağ elini kullanarak silinmesin.”[Buhari ve Muslim rivayet etmişler]

4- Yarıklara ve yuvalara bevl etmek. Böyle yaparak bunların içinde yaşayan hayvanlara zarar verilmiş olur.

Def-i hacet sırasında konuşmak
İçinde Allah-u Tealanın anıldığı bir şeyle helaya girmek
Yuvalara bevl etmek
Mushafla helaya girmek
Ayakta bevl etmek

Kişi idrar sıçrantısından emin oluyorsa , ayakta bevl etmesinde bir sakınca yoktur.

Huzeyfe (radiyellahu anh) anlatıyor: “Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem) bir kavmin çöplüğüne geldi ve ayakta bevl etti / küçük abdestini yaptı.” [Buhari rivayet etmiştir]

İbnü’l-Münzir şöyle dedi: “Ayakta bevl etmek mubah olmakla birlikte oturarak bevl etmeyi tercih ederim.”

İstincâ ve isticmâr

İstincâ

Önden ve arkadan çıkan necasetin kalıntılarını temiz bir suyla gidermek.

İsticmâr

Önden ve arkadan çıkan necasetin kalıntılarını taş vb. nesnelerle gidermek.

İstincâ ve isticmârın hükmü

İstincânın gerekliliğiyle ilgili olarak Enes bin Malik (radiyellahu anh) şu hadisi nakletmektedir: “Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem) helaya girerdi. Ben ve benim gibi bir çocuk su kabı ve küçük bir mızrak taşırdık. Bu su ile temizlenirdi.” [Buhari ve Muslim rivayet etmişler]

Kişi iki şartla sadece isticmarla yetinebilir.

1- İdrar ve gaitanın normal çıktığı yerin dışına taşmaması. Aksi halde mutlaka su kullanılmalıdır.

2- İsticmar yaparken önden ve arkadan çıkan necasetin kalıntılarının temizlenmesi için taş vb. nesnelerle üç defadan az silmemek gerekir.

İstincâ ve isticmârın hikmeti

1- Temizlenmek ve necaseti gidermek.

2- Temizlik ve hastalığa sebebiyet veren durumlardan uzaklaşmak.

Faydalar

- Yellenme istinca gerektirmez.

- İstinca, isticmardan daha efdaldir. Çünkü daha temiz ve daha hijyeniktir.

İsticmar yapılacak nesnelerde bulunması gereken şartlar

1- Temiz olmalıdır. Necis bir nesneyle isticmar yapılması caiz değildir.

2- Mubah olmalıdır. Haram kılınan bir nesneyle isticmar yapılması caiz değildir.

3- Necaset yerini temizleyecek nitelikte olmalıdır.

4- Kemik ve dışkı/ters olmamalıdır. Selman el-Fârisî (radiyellahu anh) anlatıyor: “Resulullah (sallallahu aleyhi vesellem) büyük ve küçük abdest bozarken kıbleye karşı dönmekten, sağ el ile taharetlenmekten, üçten az taşla, tezek veya kemikle istinca yapmaktan bizi nehyetti.” [Müslim rivayet etmiştir]

5- Yiyecek ya da içinde önemli bilgiler ihtiva eden kitap yaprağı gibi şer’an saygın sayılan bir şeyle yapılmamalıdır.

İsticmar yapılması caiz olan nesneler şunlardır: Temiz taşlar, peçeteler, temiz kağıtlar ve kumaşlar.

Peçeteyle isticmar yapmak
Taşlarla isticmar yapmak
Kumaşla isticmar yapmak
Kemikle isticmar yapmak
Yemekle isticmar yapmak
Şer›an saygın sayılan kitap yapraklarıyla isticmar yapmak
Sağ elle istinca yapmak
Sağ elle istinca yapmak caiz değildir. Peygamber (sallallahu aleyhi vesellem) şöyle buyurmaktadır: “İçinizden hiç bir kimse bevlini yaparken sağ eli ile zekerini/erkeklik uzvunu tutmasın ve tuvalette sağ elini kullanarak silinmesin.” [Müslim rivayet etmiştir]
01-05.jpg